Gmina Nowa Ruda Unia Europejska

Gmina w pigułce

A pomniejsz czcionkę A standardowy rozmiar A powiększ czcionkę



Gmina Nowa Ruda
to niezwykle urokliwy i malowniczy obszar, położony u podnóża 
Gór Sowich, w dolinach rzeki Włodzicy i jej dopływu Woliborki. Składa się ona z 16 wsi (a 17 sołectw), w skład których wchodzą: Bartnica, Bieganów, Bożków, Czerwieńczyce, Dworki, Dzikowiec, Jugów, Koszyn (sołectwo wydzielone w granicach wsi Bożków), Krajanów, Ludwikowice Kł., Nowa Wieś Kł., Przygórze, Sokolica, Sokolec, Świerki, Wolibórz, Włodowice. Gmina zajmuje obszar 139,66 km2.

Jej herbem jest żółty pień drzewa otoczony 16 liśćmi w kolorze żółtym, z których każdy oznacza jedną ze wsi, umieszczone na czerwonym tle. Gmina Nowa Ruda posługuje się także logotypem w trzech kolorach, a kształtem nawiązującego do zarysu Gór Sowich z przełęczami i Wielką Sową.

Gmina Nowa Ruda - zaproszenie w tajemnicze Góry Sowie

Gmina Nowa Ruda scala ze sobą dwie piękne krainy - owiane tajemniczą aurą Góry Sowie i bogatą w zabytki Ziemię Kłodzką. Dodatkowo, transgraniczne położenie umożliwia turystom poznanie języka i kultury naszego czeskiego sąsiada.
Malownicza lokalizacja gminy, wśród urokliwych górskich dolin i na zielonych zboczach najwyższych partii Gór Sowich, stwarza idealne warunki na rozkoszowanie się niezapomnianymi widokami. Daje wytchnienie pełne wyzwań i tajemnic, przesiąknięte historią minionych wieków.

Kraina usiana jest licznymi zabytkowymi przydrożnymi kapliczkami, krzyżami i figurami świętych. Zachowały się niemieckie przedwojenne kamienice, XIX-wieczne drewniane stacje kolejowe, a nawet XVIII-wieczne gospody. Bogaty dorobek kultury regionu jest wynikiem przenikania się na przestrzeni wieków trzech kultur: polskiej, czeskiej i niemieckiej.

Historia, tajemnica, technika


Podczas II wojny światowej we wsi Sokolec mieściło się komando obozu Gross-Rosen. Jego więźniowie pracowali przy drążeniu sztolni w ramach projektu „Riese” („Olbrzym”). W zboczach Góry Gontowa na dzień dzisiejszy znany jest kompleks składający się z kilku podziemnych hal i sztolni. Magnetyzują także budowle naziemne, tj. militarny obiekt tzw. Muchołapka wybudowany w ówczesnej fabryce amunicji w ramach tajnego programu III Rzeszy "Wunderwaffe". Naziemne i podziemne obiekty warto zwiedzać na terenie prywatnego muzeum militarnego „Mölke”. Tutaj znajduje się nie lada okazja, aby wyruszyć na przejażdżkę czołgiem, skotem, czy jeepem.


Okolica nie tylko bogata jest w tajemnicze budowle z okresu II wojny światowej, ale jeszcze starsze perły myśli technicznej. Zobaczycie tu jedne z najwyższych w Polsce, XIX-wieczne wiadukty i tunele kolejowe. Imponująca długość plasuje je na drugiej pozycji w naszym kraju, a ich zjawiskowość nieustannie kusi pasjonatów historii i techniki. Dwutorowy nitowany wiadukt kolejowy w Ludwikowicach Kł. ma aż 164 m długości, a znajdujące się w pobliskich Świerkach do dziś zachowane dwa czynne, równolegle przebiegające tunele kolejowe – aż po 1171 m każdy. Powstały w latach 1880 i 1912. Najdłuższy tunel kolejowy w Polsce znajduje się na tej samej trasie kolejowej, zaledwie 20 km dalej.  Trasa kolejowa Wałbrzych – Kłodzko jest jedną z najpiękniej położonych w Polsce. Jadąc do Gminy Nowa Ruda w Górach Sowich z Wałbrzycha, pokonacie trzy dwukomorowe tunele i 8 majestatycznych wiaduktów.

Prezydent USA w bożkowskim pałacu

Zaledwie kilka kilometrów dalej, natkniecie się na jedną z najokazalszych na Dolnym Śląsku budowli, jaką jest zabytkowy barokowy pałac, wzniesiony w XVI w. przez hrabiego von Magnis. Spośród wielu gości, którzy zaszczycili swoją obecnością pałac w Bożkowie, byli m.in. John Quincy Adams, który później został prezydentem USA oraz królowie Prus Fryderyk Wilhelm III Hohenzollern z małżonką Luizą i Fryderyk Wilhelm IV Hohenzollern. Zespół pałacowo-parkowy oraz przyległy zespół kościelny, z wyjątkową amboną w kształcie łodzi, wpisane są do rejestru zabytków.

Muflon, pełnik i nietoperz

Nie zawiodą się także ci, którzy uwielbiają być sam na sam z przyrodą i widokiem zachodzącego słońca za dalekim horyzontem, między świerkowymi wzgórzami. Obszarową ochroną przyrody objęta jest znaczna część gminy wiejskiej Nowa Ruda.
Północna i wschodnia część gminy znajduje się w zasięgu Parku Krajobrazowego Gór Sowich oraz Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk „Ostoja Nietoperzy Gór Sowich”, a południowo-wschodnia część, w zasięgu fragmentu Obszaru Chronionego Krajobrazu „Góry Bardzkie i Sowie”. Okolice szczytu Kalenicy (964 m n.p.m.) tworzą rezerwat przyrody „Bukowa Kalenica”.

Czujne oko wypatrzyć może aż 193 gatunki zwierząt objętych ochroną gatunkową, w tym bociana czarnego, nietoperze, jeże, jastrzębie, czy salamandrę plamistą. Jednak najbardziej charakterystyczny dla tego rejonu jest muflon, przodek owcy domowej zamieszkujący Góry Sowie.
Ochroną gatunkową objętych jest łącznie 38 gatunków roślin, w tym dziewięćsił bezłodygowy i pełnik europejski.


Szusowanie, czy latanie?


Gmina Nowa Ruda, z towarzyszącymi jej walorami przyrodniczo-krajobrazowymi, pozwala doskonale zaspokoić potrzebę relaksu i wypoczynku od codziennego życia, ale również pomaga w pielęgnowaniu różnych pasji i realizowaniu wyśmienitych przygód.

Na terenie gminy znajdują się trzy wyciągi narciarskie – w Sokolcu, Jugowie i Przygórzu. We wsi Sokolec istniał niegdyś tor saneczkowy i skocznia narciarska. Dziś miejscowość ta jest najpopularniejszym centrum sportów zimowych w całym regionie Sudetów Środkowych. Znajdujące się w gminie wyciągi mają długość po ok. 600 m każdy, a nachylenie stoku osiąga nawet 40%. Najwyżej położona stacja znajduje się na wysokości 860 m n.p.m. Aby poprawić warunki zjazdowe i zadbać o komfort narciarzy, naśnieżane są wszystkie trasy zjazdowe.

Pasjonaci paralotniarstwa przybywają w te okolice, aby realizować swoją pasję na Polanie Żmij. Z tego miejsca startują na swoich paralotniach i szybują nad pięknymi wzgórzami, podziwiając panoramę Sudetów Środkowych.

Ukształtowanie terenu sprzyja organizacji wyścigów MTB, off-road’owych i rajdów konnych. Obszar gminy poprzecinany jest atrakcyjnymi szlakami turystycznymi. Przebiegają tędy m.in. Główny Szlak Sudecki im. M. Orłowicza, ścieżki rowerowe (o długości ponad 50 km) i trasy narciarstwa śladowego. Te najbardziej malownicze, skupiają się wokół trzech wież widokowych – na Wielkiej Sowie (1015 m n.p.m.), Kalenicy (964 m n.p.m.) i Włodzickiej Górze (757 m n.p.m.).


ZOBACZ KRÓTKI FILM:





Śpimy w górskich chatach

Na turystów, zafascynowanych sekretami skrywanymi przez historię regionu, jak i szukających ukojenia w niezapomnianych widokach, czekają liczne obiekty agroturystyczne, w których oferuje się komfortowe noclegi i smaczne, regenerujące siły, domowe posiłki. Serdeczność i przyjazne nastawienie ich właścicieli sprawia, że turyści chętnie odpoczywają w kameralnych obiektach, w których traktowani są jak członkowie rodziny. Trekkingowcom do gustu przypadną, znajdujące się powyżej Przełęczy Sokolej i w okolicach Przełęczy Jugowskiej, czynne drewniane schroniska górskie.


Olga Tokarczuk, a folklor

 
Istniejąca, stale modernizowana infrastruktura, pozwala na przeprowadzenie imprez sportowych i kulturalnych, których organizatorem lub współorganizatorem jest niezawodne Centrum Kultury Gminy Nowa Ruda w Ludwikowicach Kł. Na scenie ludwikowickiego centrum występują mieszkańcy działający m.in. w kołach gospodyń wiejskich, klubach seniora, czy chórach. Możemy ich posłuchać m.in. podczas Senioralnego Przeglądu Pieśni Biesiadnych, czy Przeglądu Pieśni Patriotycznych, przy okazji jarmarku bożonarodzeniowego, czy wystawie stołów wielkanocnych. Kluby, stowarzyszenia i koła, wraz z radami sołeckimi, aktywnie uczestniczą w większości imprez. Społeczność wiejska szczególnie pilnie przygotowuje się każdego roku do „Święta Plonów”, czyli gminnych dożynek.

Lokalni artyści, sięgający po pędzel lub dłuto, biorą każdego roku udział w Festiwalu Artystycznym i Plenerze Malarskim. Poza wystawami i konkursami, artyści działają w ramach sekcji Centrum Kultury. Zajęcia otwarte są dla wszystkich, ale korzystają z nich głównie dzieci, szczególnie w ramach zajęć wakacyjnych.

Do niektórych miejsc na stałe przylgnęły cykliczne wydarzenia, i tak np. nad zalewem w Dzikowcu przeprowadza się obchody Nocy Świętojańskiej, a nad zalewem w Przygórzu – zawody wędkarskie.

Uroczystości odbywają się nie tylko na łonie natury, sali widowiskowej, czy w lokalnych salach wiejskich, ale także w Galerii Sztuki Niezależnej w Ludwikowicach Kł. We wnętrzach dawnego ewangelickiego Kościoła Błogosławieństwa z ok. 1930 r., planowane jest gromadzenie zachowanych urządzeń i sprzętów codziennego użytku okolicznych mieszkańców, jednak na chwilę obecną odbywają się w nim głównie wystawy czasowe lokalnych artystów. Mają tu miejsce także liczne wydarzenia kulturalne tj. spotkania autorskie, koncerty, czy Festiwal Literacki „Góry Literatury”. Na zaproszenie mieszkanki gminy Nowa Ruda, Olgi Tokarczuk, na festiwal przybywają cenieni na całym świecie literaci, publicyści i dziennikarze.

Nie tylko pasjonaci pióra, ale i muzyki wybiorą coś dla siebie. Dużym zainteresowaniem cieszy się Triduum Bożkowskie, które przyciąga prawdziwe gwiazdy sceny muzycznej, a także Festiwal Folkloru, na który ściągają zespołu taneczne z najodleglejszych zakątków świata. Od trzech edycji serca turystów podbija plenerowy cykl koncertów „Śpiewanie Pod Orłem”.

Centrum Kultury przygotowuje także liczne warsztaty - taneczne, aktorskie, turnieje piłkarskie, zajęcia feryjne i wakacyjne, z okazji Dnia Dziecka, Mikołajek i in. Jednak jednym z najbardziej pracochłonnych, ale i cieszących oko wydarzeń, jest musical – każdego roku przygotowywany w oryginalnym wydaniu. Występują w nim dzieci i młodzież, działająca w ramach Młodzieżowego Teatru Muzycznego funkcjonującego przy Centrum Kultury. Musical otrzymał nawet pozytywną ocenę teatru muzycznego dolnośląskiej stolicy. A i to jeszcze nie wszystko, co przygotowuje w ciągu roku Centrum Kultury Gminy Nowa Ruda w Ludwikowicach Kł.!


Biegamy i jeździmy


Gmina Nowa Ruda jest bowiem także sceną dla wydarzeń sportowych. W sierpniu – Sokolec, a w listopadzie – Świerki, przeżywają prawdziwe oblężenie biegaczy. Centrum Kultury Gminy Nowa Ruda jest organizatorem, wyróżnionego Złotą Kozicą, Biegu na Wielką Sowę oraz odznaczonego Srebrną Kozicą – Górskiego Biegu Niepodległości.

Na terenie Gminy Nowa Ruda miały miejsce udane starty BikeMaratonu i Superbiegu, które przyciągnęły ponad tysiąc zawodników, a także Liga MTB XC Aglomeracji Wałbrzyskiej. I to także jeszcze nie wszystko, z czego miłośnicy sportu mogą wybrać!

Więcej o imprezach sportowych i kulturalnych przeczytasz na stronie: www.ckg.nowaruda.pl



Herb Gminy Nowa Ruda to ścięty złoty pień (pień od słowa ''roden''-''karczować'' występującego w niemieckiej nazwie miasta ''Neurode'') w czerwonym polu (barwa tła to nawiązanie do czerwonoziemów które są charakterystyczne dla regionu), otoczony 16 liśćmi (symbolizujące 16 wsi które, wchodzą w skład Gminy Nowa Ruda). Herb Gminy Nowa Ruda nawiązuje do herbu Miasta Nowa Ruda, od którego gmina nosi swą nazwę.

Logo, to estetyczne przedstawienie zarysu Gór Sowich, które dominują w krajobrazie Gminy Nowa Ruda. Uważne oko w znaku graficznym dostrzeże elementy krajobrazu, tj. trzy najwyższe szczyty na horyzoncie: Wielką Sowę (1015 m n.p.m.), Kalenicę (964 m n.p.m.) i Malinową (839 m n.p.m.), a także dwie, przecinające Góry Sowie przełęcze: Przełęcz Jugowską (801 m n.p.m.) i Przełęcz Woliborską (711 m n.p.m.) Widoczne są także elementy architektury: wiadukt, tunel, a także pierwsze litery, tworzące człon „Nowa Ruda” (n i r).





Flaga Gminy Nowa Ruda


tekst: Barbara Adamska, Gmina Nowa Ruda
fot. ©pixabay (muflon, dziewięćsił, pełnik)
fot. © B. Adamska, Gmina Nowa Ruda (pozostałe)